Con đường đến F1 bắt đầu từ cơ sở: So sánh hệ thống đào tạo tay đua trên toàn cầu
So sánh lộ trình từ karting lên F1 tại Nhật Bản, Anh, Pháp và Brazil
Max Verstappen, Charles Leclerc, Lando Norris — điểm chung của những ứng viên vô địch F1 hiện nay là chiếc "thang cuốn" bắt đầu từ karting. Nhưng con đường từ karting lên Formula 1 có cấu trúc khác nhau ở mỗi quốc gia, và sự kết hợp giữa vốn đầu tư, hỗ trợ thể chế cùng thời điểm ra nước ngoài quyết định những quốc tịch nào sẽ góp mặt trên vạch xuất phát. Liệu hệ thống của Nhật Bản có thực sự mang lại một lộ trình đủ sức cạnh tranh trên trường quốc tế?
Anh là nơi ngành công nghiệp đua xe tập trung dày đặc nhất và có một trong những con đường đến Công thức 1 phát triển nhất. Nấc thang thường bắt đầu từ đua kart, lên Formula 4 từ giữa tuổi thiếu niên, rồi qua các giải khu vực, FIA Formula 3, FIA Formula 2 và đến F1, với các giải đấu tầm quốc tế ở mỗi bậc. Hơn một nửa số đội trên lưới xuất phát năm 2026 đặt nhà máy chính ở Anh, và tay đua thuộc bất kỳ quốc tịch nào cũng có thể leo nấc thang này bằng tiền cá nhân hoặc tiền tài trợ.
Pháp theo mô hình do liên đoàn dẫn dắt. FFSA Academy, trung tâm đào tạo của liên đoàn đua xe Pháp đặt tại Le Mans, tổ chức Giải vô địch F4 Pháp được FIA chứng nhận, nơi mọi tay đua dùng chung một mẫu xe Mygale động cơ Renault và cùng loại lốp. Charles Leclerc người Monaco đi lên từ đua kart châu Âu, thi đấu Formula Renault 2.0 Alps năm 2014 và F3 châu Âu của FIA năm 2015, giành chức vô địch GP3 năm 2016 — năm anh gia nhập Ferrari Driver Academy — rồi vô địch Formula 2 năm 2017 trước khi lên F1.
Brazil có văn hóa đua kart sâu rộng và từ năm 2022 có giải F4 riêng được FIA chứng nhận. Dù vậy, con đường mà các tay đua Brazil mơ về F1 hay đi nhất vẫn đi qua châu Âu: Gabriel Bortoleto sang châu Âu từ nhỏ, đua F4 Italia năm 2020 rồi Formula Regional Europe, vô địch FIA F3 năm 2023 và FIA F2 năm 2024, rồi ra mắt F1 cùng Sauber năm 2025.
Nấc thang trong nước của Nhật Bản — đua kart, F4 Nhật Bản, Super Formula Lights và Super Formula — đào tạo ra những tay đua giỏi, nhưng không phải thang cuốn đưa thẳng lên F1. Theo hệ thống Siêu giấy phép của FIA, tay đua cần 40 điểm trong ba mùa giải trước đó; ba người đứng đầu FIA F2 mỗi người nhận 40 điểm, còn nhà vô địch Super Formula nhận 30 điểm theo bảng hiện hành. Ví dụ gần đây rõ ràng nhất về con đường từ Nhật Bản lên F1 kết hợp cả hai thế giới: Yuki Tsunoda vô địch F4 Nhật Bản năm 2018 trong chương trình đào tạo của Honda, sang châu Âu đua FIA F3 năm 2019, về thứ ba ở F2 năm 2020 và ra mắt F1 năm 2021.
This column space is a paid placement for sponsor companies. Exposure across all World Stage Journal articles, distributed in 23 languages worldwide.
Inquire About Placement →Share this article
Comments
0FOUNDING READER
This journal exists because 100 people believed in it before the world did.
Seat #001 could be yours.